İstanbul'un eski sinemaları, şehrin kültür ve sanat hayatında çok önemli bir yere sahiptir. Maalesef birçoğu zamanla kapanmış veya farklı amaçlarla kullanılmaya başlanmıştır, ancak bazıları hala ayakta durmakta veya restore edilerek sinema/kültür merkezi olarak hizmet vermektedir.
İşte İstanbul'un hafızasında yer eden ve Türk sinema tarihi açısından büyük önem taşıyan bazı eski sinema salonları:
Beyoğlu ve Çevresi
Beyoğlu, İstanbul'un sinema merkeziydi ve bu bölgedeki birçok sinema salonu efsaneleşmiştir:
Emek Sineması (1924 – 2013): Beyoğlu'nun en köklü ve simgeleşmiş sinemalarından biriydi. Yüksek tavanı, balkonu ve tarihi ihtişamıyla bilinirdi. Yıkılarak yerine yapılan Grand Pera projesi içinde farklı bir konseptle yeniden açılmıştır.
Majik Sineması (Taksim Sineması) (1919): Taksim Meydanı'nda açılan bu sinema, daha sonra Taksim Sineması adını almıştır. Günümüzde Devlet Tiyatroları Taksim Sahnesi olarak kullanılmaktadır.
Alkazar Sineması (1923 – 2010): İstiklal Caddesi'nin önemli sinemalarından biriydi.
Saray Sineması (1913): Beyoğlu'ndaki en eski sinemalardan biri olup, uzun yıllar hizmet vermiştir.
Atlas Sineması (1948): İstiklal Caddesi üzerinde yer alan ve günümüzde restore edilerek İstanbul Sinema Müzesi ve sinema salonu olarak hizmet vermeye devam eden önemli bir mekandır.
Elhamra Sineması (1922): Beyoğlu'nun önemli salonlarından biriydi, çıkan yangın sonrası kapanmıştır.
Yeni Melek Sineması (1954): Daha sonra Sinepop adını da almıştır.
Kadıköy ve Anadolu Yakası
Anadolu Yakası'nda da Kadıköy'de sinema kültürü oldukça yoğundu:
Rexx Sineması (1962-2020): Kadıköy'ün simgelerinden biriydi ve özellikle İstanbul Film Festivali'nin önemli salonlarından biri olarak bilinirdi. 2020 yılında kapandı.
Süreyya Operası (Süreyya Sineması): Aslen opera binası olarak inşa edilmiş (1927), uzun yıllar sinema olarak da kullanılmış ve günümüzde restore edilerek tekrar opera/kültür merkezi olarak hizmet vermektedir.
Diğer Önemli Sinemalar
Feriye Sineması: Boğaz'a nazır konumuyla bilinen, Ortaköy'de yer alan bir sinemaydı.
Şan Sineması: Daha çok müzikaller ve etkinliklerle anılan, bir dönem İstanbul'un en büyük salonlarından biri olan Harbiye'deki bu mekan, 1960'lı yıllardan itibaren önemli bir kültürel merkez haline gelmiştir. Ancak zamanla değişen seyirci alışkanlıkları ve artan maliyetler nedeniyle 2000'li yılların başında kapanmıştır. Günümüzde çeşitli etkinlikler ve konserler için kullanılmakta olsa da, sinema geçmişi hala hatırlanmaktadır.
